Begrotingen per ontwerpfase conform NLSFB / NEN 2699 / STABU

 

In het ontwerpproces zijn een zevental verschillende begrotingen te onderscheiden. Deze begrotingen lopen in detailniveau op van heel grof (bouwdelen, SO-begroting) tot zeer gedetailleerd (activiteiten, directiebegroting). De volgende begrotingen zijn te onderscheiden:

Kostenplan
Het kostenplan is een begroting die zich wat abstractieniveau betreft sterk onderscheid van de overige begrotingen. Daar waar de andere begrotingen worden gebaseerd op tekeningen, wordt het kostenplan gebaseerd op een Programma van Eisen (PvE). Hierbij kan het gaan om een zeer gedetailleerd PvE, waarin reeds technische specificaties zijn opgenomen. Echter, doorgaans betreft het een PvE waarin slechts eisen aan de omvang van het gebouw gesteld zijn. 

SO-begroting
Zodra een architect wordt ingeschakeld om een ontwerp te maken zal hij eerst een aantal schetsen maken. Deze schetsen worden doorgaans niet digitaal gemaakt en dienen om de opdrachtgever een richting te laten kiezen. Ook als een architect zich inschrijft voor een prijsvraag worden schetsen gemaakt. Indien in deze fase een begroting gemaakt wordt, dan wordt dit een SO-begroting genoemd. Een SO-begroting is een begroting op basis van elementclusters (NL-SFB) en kent, dus net zoals het kostenplan, een hoog abstractieniveau. De hoeveelheden dienen te worden afgelezen van de schets. Hoewel deze schets doorgaans wel op schaal is, is de foutmarge hoog. In enkele gevallen kan het zelfs zo zijn dat er een tussenvorm ontstaat tussen het kostenplan en het schetsontwerp, dit is het geval als de architect wel schetsen van de denkbare vormen heeft gemaakt, maar nog geen maatvoering heeft toegepast.

VO-begroting
De volgende fase in het ontwerpproces is het voorlopig ontwerp (VO). Doorgaans heeft de opdrachtgever inmiddels een keuze gemaakt en is de architect het SO-ontwerp gaan digitaliseren en verder uit gaan detailleren. Ook worden in deze fase de eerste keuzes gemaakt met betrekking tot materialisatie. Indien in deze fase een begroting gemaakt wordt dan wordt dit een VO-begroting genoemd. Een VO-begroting is een begroting op basis van elementen en heeft dus een lager abstractieniveau dan een SO-begroting. Doordat bij een VO-ontwerp de plattegronden e.d. verder zijn uitgewerkt en de materialisatie voor een groot deel is uitgekristalliseerd, is de foutmarge een stuk lager. Bij het maken van een VO-begroting wordt getoetst of het ontwerp past binnen het budget van de opdrachtgever. Naar aanleiding van deze toets kunnen, indien nodig, meerdere acties worden ondernomen. Zo kan bijvoorbeeld het ontwerp worden aangepast, zodat deze binnen het budget past of het budget beter uitnut, of kan het budget worden bijgesteld. Zodra er op basis van het budget en de begroting geen drastische aanpassingen aan het ontwerp of de materialisatie gemaakt hoeven te worden start de architect met het DO-ontwerp. 

DO-begroting
De volgende fase in het ontwerpproces is het definitief ontwerp (DO). Zoals de naam doet vermoeden is dit het ontwerp wat uiteindelijk gebouwd gaat worden, tenzij de financiële toets aangeeft dat het niet binnen het budget past. Indien in deze fase een begroting gemaakt wordt dan wordt dit een DO-begroting genoemd. Een DO-begroting is ook een begroting op basis van elementen, maar heeft een lager abstractieniveau dan een VO-begroting. Doordat bij een DO-ontwerp alle gegevens verder zijn uitgekristalliseerd is de foutmarge een stuk lager. Aan de hand van de DO-begroting wordt het ontwerp wederom getoetst aan het budget. Indien het ontwerp niet past kunnen nog kleine aanpassingen gemaakt worden. Past het ontwerp binnen het budget dan kan worden aangevangen met het maken van de aanbestedingsstukken. Naast de DO-begroting bestaat er ook nog een zgn. DO+-begroting. Deze DO+-begroting kan gemaakt worden op basis van het DO-ontwerp of op basis van de aanbestedingsstukken. Bij een DO+-begroting worden de elementen nog een stap verder uitgekristalliseerd en worden offertes aangevraagd van alle grote kostendragers. Meestal wordt een DO+-begroting op STABU niveau uitgewerkt. 

Directiebegroting
De volgende fase in het ontwerpproces is het technisch ontwerp (TO). In deze fase wordt het ontwerp verder uitgedetailleerd en wordt het bestek met de bijbehorende tekeningen gemaakt. Bij een traditionele aanbesteding vormen deze stukken de basis van de aanbesteding. Een begroting die aan het einde van een TO wordt gemaakt wordt een directiebegroting genoemd. Een directiebegroting is een begroting die gemaakt wordt op basis van het bestek en de tekeningen en wordt daarom conform de STABU systematiek opgebouwd. Deze opbouw is gelijk aan de wijze waarop de aannemer zijn open begroting opbouwt. Hierdoor kan de begroting goed als vergelijking worden gebruikt. In een directiebegroting wordt niet meer gekeken naar elementen maar naar activiteiten.
KAMPHUISSCHAUFELI
Demmersweg 34
7556 BN Hengelo
T 06 53 77 96 91
T 06 20 61 58 70
info@ksbkm.nl